Co to jest to histerektomia i jakie są sposoby jej przeprowadzenia ?
Histerektomia to chirurgiczna procedura usunięcia macicy, która może być wykonana w różnych sytuacjach medycznych.
Istnieją różne typy histerektomii, które różnią się zakresem operacji oraz sposobem jej przeprowadzenia. Do najczęściej wykonywanych rodzajów należą całkowita histerektomia, która obejmuje usunięcie całej macicy, a także szyjki macicy i jajników, oraz częściowa histerektomia, w trakcie której zostaje usunięta tylko część macicy, często trzon i przydatki ( jajowody), a szyjka macicy często zostaje podwieszona na wiązadłach obłych. Szyjka macicy ma tu duże znaczenie dla kobiet aktywnych seksualnie, bo jeśli zostaje , to możemy mieć pewność, że nasze życie seksualne ma szanse na powrót do normalności w niedługim czasie po operacji. Histerektomia radykalna obejmuje usunięcie całkowite macicy, oraz tkanek sąsiednich, czyli pozamacicznych, górnej części pochwy i okolicznych węzłów chłonnych. taki zabieg wykonuje się głównie w przypadku schorzeń nowotworowych takich jak np. rak szyjki macicy.
W przypadku histerektomii przezpochwowej, zabieg wykonuje się przez pochwę, co pozwala na uniknięcie nacięcia brzucha, w związku z tym okres rekonwalescencji jest zdecydowanie krótszy niż w przypadku operacji przez powłoki brzuszne. Z kolei histerektomia laparoskopowa jest minimalnie inwazyjną procedurą, w trakcie której chirurg wykonuje małe nacięcia w brzuchu i wprowadza narzędzia chirurgiczne oraz kamerę, co umożliwia precyzyjne usunięcie niepotrzebnych tkanek. Laparotomia natomiast jest to technika operacyjna polecająca na otwarciu powiek brzusznych, dzieje się to podobnie jak przy czesarkim cięciu, jedynie forma znieczulenia jest inna. W przypadku takiej operacji pacjentka jest poddawania narkozie ogólnej, a w niektórych szpitalach, przed znieczuleniem ogólnym podawane jest znieczulenie miejscowe w postaci podpajęczynówkowego. Praktykuje się to w celu zminimalizowania bólu, który odczuwany jest bezpośrednio i potem w najbliższym czasie po operacji. Musimy mieć świadomość, że to często najlepsza opcja, natomiast okres powrotu do zdrowia jest wydłużony do ok 6 tygodni.
Decyzja o przeprowadzeniu histerektomii zazwyczaj zapada w wyniku wielu czynników zdrowotnych, takich jak mięśniaki macicy, przewlekłe bóle , nieprawidłowe krwawienie, endometrioza oraz nowotwory narządów rodnych. W przypadkach, gdy inne metody leczenia nie przynoszą rozwiązania , histerektomia może być tym co przyniesie ulgę pacjentkom w ich problemach. Potencjalne korzyści zdrowotne to łagodzenie bólu, redukcja objawów towarzyszących schorzeniom macicy oraz poprawę ogólnej jakości życia codziennego. Jednakże, operacja ta wiąże się również z konsekwencjami dla organizmu kobiety, zwłaszcza w kontekście hormonalnym oraz psychologicznym. Pamiętaj , żeby dopytać o wszytko swojego lekarza prowadzącego. Czasami wydaje nam się, że wiemy dużo, ale jednak w trakcie całego procesu i zaraz po, towarzyszy nam poczucie niedoinformowania i frustracji.
Histerektomia, nie oszukujmy się, jest poważnym zabiegiem, który lekarze zalecają w różnych sytuacjach zdrowotnych. Istnieje wiele powodów, które mogą prowadzić do decyzji o przeprowadzeniu tego zabiegu. Najczęstszymi przyczynami są mięśniaki macicy, endometrioza i nowotwory.
Mięśniaki macicy, będące łagodnymi guzami, mogą powodować ból, krwawienia oraz dyskomfort podczas seksu. Z kolei endometrioza, schorzenie, w którym tkanka podobna do błony śluzowej macicy rośnie poza nią, może prowadzić do silnych dolegliwości bólowych oraz trudności z zajściem w ciążę. Nowotwory macicy, zarówno łagodne, jak i złośliwe, również mogą być wskazaniem do przeprowadzenia histerektomii. W przypadku złośliwych nowotworów, usunięcie macicy może być kluczowe w walce z chorobą oraz w ochronie zdrowia pacjentki. W przypadku, gdy inne metody leczenia nie przynoszą rezultatów, histerektomia staje się opcją, która może przynieść zbawienie.
Doświadczenia kobiet przed, w trakcie i po operacji
Histerektomia, może znacząco wpływać na życie kobiet w różnych aspektach. Wiele z nich dzieli się swoimi doświadczeniami, które są często bardzo osobiste i emocjonalne. Po operacji, niektóre kobiety doświadczają ulgi związanej z ustąpieniem objawów, takich jak ból czy silne krwawienia. Pamiętajmy , że czas rekonwalescencji jest u każdej kobiety jest inny, musimy dać sobie czas na to aby nasze ciało nauczyło się nowej rzeczywistości. Większość kobiet odczuje smutek i żal związany z utratą możliwości posiadania dzieci, czy obawą przed zmianą w ciele. Te emocje mogą prowadzić do różnorodnych reakcji psychicznych, w tym depresji lub lęku, co jest dla wielu kobiet trudnym wyzwaniem. Nie powinniśmy tego bagatelizować. Zachęcam do sięgania po pomoc. W pierwszej kolejności, nawet już przed operacją po konsultacjach z ginekologiem prowadzącym sięgnijmy po pomoc psychologiną i konsultacje z fizjoterapeutą uroginekologicznym. W kontekście fizjoterapii, naprawdę najzwyklejsze czynności po operacji mogą być wyzwaniem. Pomoc psychologiczna i fizjoterapia mają zbawienne skutki. Fizjoterapia uroginekologiczna zalecana jest po to aby nauczyć się jak wstawać łóżka po operacji i zaopiekować najprostsze potrzeby fizjologiczne. Tak, nikt o tym nie mówi, bo cały czas są to tematy tabu, a dla nas kobiet są to tematy najważniejsze. Pomoc psychologiczna pozwala nam na zaopiekowanie się naszymi emocjami związanymi z lękiem i utratą. Znowu tak ! utrata organu np. macicy może być odczuwana przez nas jako duża strata życiowa, możemy porównać to nawet ze stratą osoby. Część z nas przeżyje nawet żałobę . Pamiętajmy przy tym żaden organ czy jego brak nie ma wpływu na naszą kobiecość.
Wiele pań deklaruje, że po zabiegu musiały na nowo zdefiniować swoje życie codzienne. Niektóre zauważają poprawę jakości życia, na przykład poprzez większą swobodę ruchową i brak bólu. Z drugiej strony, niektóre panie borykają się z problemami zdrowotnymi, takimi jak wahania hormonalne, które mogą wpływać na ich samopoczucie psychiczne i fizyczne. Kobiety często muszą również dostosować swoje oczekiwania dotyczące aktywności fizycznej oraz relacji interpersonalnych, co wiąże się z emocjonalnym obciążeniem. Musimy mieć świadomość że histerektomia wiąże się z zaprzestaniem menstruacji a utrata dodatkowo jajników wiąże się rownież z zaprzestaniem produkcji hormonów i co znowu wiąże się wystąpieniem objawów przyśpieszonej menopauzy. U młodych kobiet zmiany te są dość mocno odczuwalne i wymagają szybkiej interwencji lekarskiej. W sytuacji kiedy usunięta zostaje macica a jajowody zostaną, organizm będzie produkować hormony , a menopauza wystąpi naturalnie w odpowiednim dla kobiety wieku.
Rehabilitacja po histerektomii to kolejny istotny temat. Po histerektomii, kobiety przeżywają szereg fizycznych oraz emocjonalnych zmian, które mogą wpływać na ich codzienne życie. Dlatego kluczowe jest zapewnienie różnorodnego wsparcia oraz dostępu do programów rehabilitacyjnych, aby pomóc w skutecznym powrocie do normalności. Programy te obejmują specjalistyczne terapie, które są dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjentek, pomagając w odbudowie siły fizycznej i poprawie ogólnego samopoczucia. Można korzystać z rehabilitacji fizycznej, która koncentruje się na wzmacnianiu mięśni, zewnętrznych i wewnętrznych, wzmacniająca dno miednicy( fizjoterapia uroginekologiczna przezpochwowa, po uprzedniej wizycie u ginekologa) korekcji postawy oraz poprawie elastyczności. Często w programach tych skupia się również na ćwiczeniach oddechowych oraz relaksacyjnych, co może przynieść ulgę w dolegliwościach bólowych i stresie, szczególnie na początku rekonwalescencji. Kobiety dzielą się często swoimi zmaganiami z bólem pooperacyjnym, zmęczeniem oraz nowymi ograniczeniami fizycznymi. Warto zaznaczyć, że każda kobieta przechodzi tę sytuację inaczej, a wsparcie emocjonalne oraz zrozumienie ze strony otoczenia mogą być kluczowe w procesie adaptacji do nowego stanu zdrowotnego. Zdecydowanie pomocna będzie mobilizacja rany, zabiegi z użyciem fal na ranę i okolice, fizjoterapia ogólna. Ginekolodzy polecają rownież laser rewitalizujący. Najważniejsze, aby pójść do specjalisty. My kobiety często dbamy o rzeczy które są widoczne na pierwszy rzut oka, włosy czy paznokcie albo ubiór, ale to nasze zdrowie i kondycja naszych organów wewnętrznych długoterminowo właśnie będzie wpływać na nasz wygląd zewnętrzny, piękno , kondycję i satysfakcję z życia seksualnego.
Wsparcie
Wsparcie psychologiczne jest również niezwykle istotne dla kobiet po histerektomii. Zmiana, jaka zachodzi w ich życiu, może prowadzić do uczucia niepokoju, przygnębienia czy obaw o przyszłość. Dlatego zaleca się skorzystanie z terapii psychologicznych, które pomogą w procesie akceptacji nowych okoliczności oraz radzenia sobie z emocjami. Warto również uczestniczyć w grupach wsparcia, w których kobiety mogą dzielić się swoimi doświadczeniami oraz uzyskać cenne porady od innych, którzy przeszli przez podobne sytuacje.
Oprócz form wsparcia psychicznego i fizycznego, zaleca się również dbałość o zdrowy styl życia. Zbilansowana dieta, regularne ćwiczenia oraz dbałość o zdrowie psychiczne przed i po mogą wspierać ogólny proces rehabilitacji. Korzystanie z porad dietetyków oraz specjalistów z zakresu fitnessu może pomóc w dostosowaniu aktywności do aktualnych możliwości pacjentki. Takie holistyczne podejście do zdrowia pozwala kobietom na skuteczniejszy powrót do codziennych obowiązków oraz wzmocnienie ich poczucia sprawczości po operacji. Niby nic , ale zmiana nawyków żywieniowych np. ograniczenie węglowodanów, zwiększenie podaży protein i kolagenu ma istotne znacznie na zminimalizowanie ryzyka powstania stanów zapalnych i przyspieszenia regeneracji ciała i gojenia blizny po operacji, a zmniejszenie obwodu brzucha pomoże ograniczyć ryzyko powikłań podczas gojenia się rany pooperacyjnej.
Jak to wygląda w praktyce od początku do końca ?
Lekarz prowadzący podejmując decyzje o skierowaniu do szpitala , wystawia skierowanie w wersji papierowej lub elektronicznej. Zleca badania, takie jak:
- usg piersi
- cytologia i genotypowanie na obecność infekcji HPV o wysokim onkogennym ryzyku
- grupa krwi
- morfologia ogólna z posiewem
- badania moczu
- badania wątrobowe
- badania hormonalne w tym tarczycy
- kreatynina
- krzepliwość krwi
- i inne z racji różnic indywidualnych, stanu zdrowia i wiekupo 40 roku życia do szpitala potrzebne będzie również
- EKG
- RTG klatki piersiowej
- zalecana jest konsultacja dentystyczna w celu zminimalizowania ryzyka infekcji pooperacyjnej.Co daje jak już mam wyniki ?
Wybieramy miejsce gdzie chcielibyśmy oby operacja się odbyła. Idziemy ze skierowaniem do szpitala. Zostaje nam wyznaczona data , wizyta podczas której lekarz zakwalifikuj nas do operacji i po tym zostaje wyznaczona data przyjęcia na odział w celu przeprowadzenia już operacji. Z kompletem badań w wersji papierowej zgłaszamy się do szpitala. Najczęściej będzie to dzień przed planowaną operacja.
Ja wiem, że jest to strona związana z pomocą psychologiczną i zadajesz sobie pytanie po co to, jednak wiedza daje nam poczucie bezpieczeństwa a poczucie bezpieczeństwa koreluje ze zdrowiem i dobrostanem psychicznym. Więc im więcej konkretnych informacji tym mniej zestresowany będzie twój mózg co za tym idzie twoje ciało.
W dniu zgłoszenia się do szpitala, bądź na czczo. Być może zajdzie konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań, które wymaga szpital. Zabierz ze sobą przyjazne tobie rzeczy, takie jak :
- ulubiona piżama , zalecana będzie ta koszulowa, po operacji możesz nie móc założyć dołu piżamy ze względów praktycznych
- poduszka
- kocyk
- może słuchawki
- opaska na oczy, która pozwoli ci wypocząć, kiedy światło w pokoju będzie zapalone
- przybory higieniczne ( prawdopodobnie nie będziesz mogła wziąć po operacji kąpieli, ale żel do mycia ciała , chusteczki odświeżające , chusteczki higieniczne , żel mycia twarzy i lekki krem będą twoimi dobrymi przyjaciółmi podczas pobytu w szpitalu)
- ręcznik, szlafrok , kapcie
- kubek, sztućce
- woda
zwykle szpitale zapewniają niezbędne podkłady higieniczne
W dzień operacji zostaniesz poproszona o umycie ciała specjalnym środkiem oraz założenie specjalnego ubrania, które będzie ci towarzyszyć aż do sali operacyjnej . Często zalecana i wymagana jest rownież dzień przed operacją lewatywa. Pozwoli ona na oczyszczenie jelita ze stolca. Długość operacji jest zależna od wielu czynników, trwa od kilkudziesięciu minut do kilku godzin. Pierwsza doba po operacji jest zwykle trudna. Czujesz efekt środków znieczulających , ból, osłabienie. Każdy kolejny dzień jest łatwiejszy. Im szybciej staniesz na nogi tym lepiej, ale nie forsuj się, słuchaj swojego ciała. Ono jest mądre i pomoże ci podjąć decyzję i powie na co jest gotowe.
Absolutnie nie nastawiaj się na jak najszybszy powrót do zdrowia, każda operacja jest inna, ma inny zakres i inny czas rekonwalescencji. W zależności od rodzaju zabiegu po 2-3 dobach jeśli nie wystąpią powikłania powinnaś zostać wypisana do domu. Po operacji przez powłoki brzuszne po około 7-10 dniach zostaną zdjęte szwy. Zwykle odbywa się to w izbie przyjęć szpitala w którym byłaś operowana , ale są tez inne opcje: od szpitala do przychodni rejonowej , po pielęgniarki środowiskowe i prywatne odwiedziny w twoim własnym domu. Wszystko zależy od sytuacji, potrzeb i oczywiście jeśli sobie życzysz wizyty prywatnej, twoich możliwości finansowych. Nie jest to jednak zabieg wymagający , zwykle zajmuje dosłownie chwile i powinien być całkowicie bezbolesny, przy prawidłowym gojeniu się rany. Część szwów jest wchłanialna, nie ma wtedy potrzeby ich manualnego usuwania. Przedział czasowy od założenia do całkowitego rozpuszczenia się szwów może wynosić nawet kilka miesięcy. Zwolnienie od pracy będzie konieczne, wyniesie nawet do 5 tygodni , w zależności od rodzaju zabiegu. Po porcie do domu zwróć uwagę na ilośc spożywanej wody i to co jesz. Dieta powinna być zdecydowanie lekkostrawna. Spij, sen jest zbawienny dla rekonwalescencji. Po około tygodniu od wypisu udaj się na wizytę do fizjoterapeuty uroginekologicznego. Po kilku tygodniach powinnaś otrzymać wynik badania histopatologicznego z którym powinnaś udać się do swojego lekarza prowadzącego na badanie kontrolne (3-5 tyg po operacji). Krótko po operacji zalecany jest oszczędny tryb życia, spij, odpoczywaj, nie dźwigaj nic ponad 5 kg. Powrót do ćwiczeń i aktywności seksualnej po ok 6-8 tygodniach, zawsze skonsultuj to ze swoim ginekologiem i fizjoterapeutą. Bądź wyrozumiała dla swoje ciała. Ono jest wspaniałe i mądre, zaufaj mu i dbaj o nie dobrze, właściwie dobierając dietę, aktywność i komfort psychiczny . Jeśli tak zrobisz ono odpowie ci dobrostanem. Zadbaj również o zdrowy powrót do aktywności seksualnej, jest to niezmiernie ważne dla ciebie, twoje psychiki i satysfakcji z życia, no i nie tylko twojej, ale również twojego partnera lub partnerki. Gdybyś miała jakieś dodatkowe pytania to pisz, a ja trzymam kciuki. Jak o siebie zadbasz to szybko wrócisz do zdrowia. I pamiętaj, że świat bez ciebie będzie istniał nawet jak będziesz mniej aktywna przez jakiś czas. Dbaj o sobie, jesteś ważna , a jak ty dobrze się czujesz sama ze sobą i jesteś szczęśliwa to system do którego należysz, czyli twoja rodzinna będzie szczęśliwsza i zdrowsza.
Pozdrawiam
Magdalena Gerwatowska
Psychologia tak bardzo